Nieuws

Ruud Veltenaar op Klantenevent: “Gaan we navelstaren of samenwerken"

Tijdens het ZorgDomein Klantenevent 2019 houdt filosoof Ruud Veltenaar een hartstochtelijk pleidooi om anders te kijken naar de wereld om ons heen, en de zorg in het bijzonder. “Er is eigenlijk maar één stakeholder: de patiënt.”

Ruud Veltenaar is verbonden aan Nijenrode en MIT in Boston, zelfverklaard ‘serial entrepreneur’ en TEDx-spreker. Op uitnodiging van ZorgDomein laat hij tijdens het Klantevent 2019 zijn licht schijnen over de toekomst van de zorg. Veltenaar betoogt dat het tijd is voor een radicaal andere aanpak: we maken geen tijdperk door van veranderingen, maar een verandering van tijdperk. Kijk naar de aarde, die we in rap tempo uitputten en opwarmen. De mens is misschien intelligent, maar erg kortzichtig en egocentrisch: we leven er zelf op los en vergeten de aarde aan onze kinderen door te geven.

Wat is de bedoeling?

Volgens Veltenaar is het tijd voor fundamentele keuzes: blijven we ons blindstaren op ons eigen leventje of gaan we gezamenlijk een toekomst creëren? Voor dat tweede moeten mensen zich opnieuw verbinden met twee dingen: met de toekomst van de planeet, en met wat ook weer de bedoeling van het leven was. Die bedoeling is niet te verwarren met ‘het doel’. Doelen, targets, zijn iets van deze tijd: het is managementpraat, uitgedrukt in KPI’s en FTE’s. Maar de bedoeling is al eeuwen hetzelfde: dat mensen voor elkaar van waarde zijn, tot hun laatste snik.

Ook in de zorg moeten we keuzes maken, vindt Veltenaar: gaan we individueel zo goed mogelijk presteren of samen van waarde zijn? Er zijn managementdoelen volop, maar eigenlijk is er maar één stakeholder: de patiënt. De bedoeling is dus niet om carrière te maken of je zorginstelling verder te helpen, maar om van waarde te zijn voor andere mensen.

We doen het zelf

We weten het wel, maar waarom gaat het toch steeds fout? Omdat we mensen van jongs af aan bijbrengen dat ze dienstbaar moeten zijn aan de economie; al op de basisschool leren ze om maximaal te presteren. De gevolgen daarvan zien we steeds vaker: burn-outs, met menselijk leed en enorme maatschappelijke kosten. Goede zorg begint met preventie op scholen, zegt Veltenaar. Leer kinderen niet hoe ze dienstbaar zijn, maar hoe ze van waarde zijn. En zorg dat ze bewegen, muziek maken en zich verbinden met anderen en de aarde.

Veltenaar stipt in zijn speech nog meer punten aan, zoals de vraag of solidariteit in de zorg wel houdbaar is, maar dit is de kern van zijn betoog. In de wereld én in de zorg staan we voor de fundamentele keuze om aan een gezamenlijke toekomst te gaan werken – en als we niet kiezen, stevenen we recht op een crisis af die de boel vanzelf gaat kantelen. Voor iedereen die het probleem bij ‘de politiek’, ‘de omstandigheden’ of ‘de anderen’ legt, heeft Ruud Veltenaar goed nieuws: wij zijn zelf het probleem. We kunnen dus ook zelf voor een oplossing zorgen.

Kijk voor meer frisse ideeën op ruudveltenaar.nl

Ruud Veltenaar